Akcje Dokumentu
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2003 r. (sygn. akt II SA 1689/01)
Sygn. akt II SA 1689/01 Dnia 30 stycznia 2003 r.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Kisielewicz
Sędziowie NSA - Anna Robotowska
WSO (del.) - Stanisław Marek Pietras (spraw.)
Protokolant - Małgorzata Szkaluba
po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2003 r.
sprawy ze skargi Miastoprojekt Katowice, Przedsiębiorstwo Projektowo-
Usługowo-Handlowe Sp. z o.o. w Katowicach
na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych
z dnia 7 lutego 2001 r. Nr ZD/1372/01
w przedmiocie umorzenia postępowania w trybie zamówienia publicznego z
wolnej ręki na wykonanie robót dodatkowych przy realizacji inwestycji "Zespół
Szkół Municypalnych - Szkoła Ekonomiczna w Tychach"
oddala skargę
UZASADNIENIE
W dniu 29 czerwca 2000 r. Prezes Zarządu Miastoprojekt Katowice, Przedsiębiorstwo Projektowo-Usługowo-Handlowe Sp. z o.o. w Katowicach zwrócił się z wnioskiem do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o zatwierdzenie trybu zamówienia z wolnej ręki na wykonanie robót dodatkowych o wartości 6 500 000 zł netto i wniosek ten uzasadnił faktem, że decyzja o zastosowaniu trybu zamówienia z wolnej ręki została podjęta z uwagi na szczególne okoliczności gospodarcze, których zamawiający nie mógł przewidzieć, a których wykonanie jest wymagane natychmiast.
Prezes Urzędu Zamówień publicznych decyzją z dnia 5 września 2000 r. nr UM/9876/00, powołując się na art. 104 i 105 § 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. la ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn. z 1998 r. Nr 119, poz. 773 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia trybu zamówienia z wolnej ręki na wykonanie robót dodatkowych przy realizacji inwestycji pod nazwą: "Zespół Szkół Municypalnych - Szkoła Ekonomiczna w Tychach" i w uzasadnieniu podał, że przedmiotowe zamówienie zostało już udzielone, a zważywszy ponadto na fakt, iż wartość zamówienia przekraczała równowartość kwoty 20.000 EURO, na zamawiającym ciążył obowiązek wcześniejszego zatwierdzenia zastosowania powyższego trybu przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Z tych też względów wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe i postępowanie należało umorzyć.
We wniosku do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 20 września 2000 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że najprawdopodobniej zaszła pomyłka co do zakresu robót, na jakich wykonanie zamawiający chce uzyskać zgodę w celu zatwierdzenia ich wykonania z wolnej ręki, bowiem aktualnie rzecz dotyczy zgody na "kubaturę" wspomnianej inwestycji. Zdaniem zamawiającego są to roboty konieczne, wynikające z wprowadzonych przez autora dokumentacji autopoprawkami w projekcie wykonawczym, a wykonanie ich przed wyrażeniem zgody było podyktowane koniecznością zakończenia ich we wcześniejszym terminie z uwagi na niebezpieczeństwo zniszczenia i dewastacji. Reasumując, wykonanie tych robót leżało w interesie publicznym.
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych decyzją z dnia 7 lutego 2001 r. nr ZD/1372, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i w zw. z art. 71 ust. la cyt. już wyżej ustawy o zamówieniach publicznych, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 5 września 2000 r. i w uzasadnieniu wskazał, że Zarząd Miasta Tychy w dniu 7 sierpnia 2001 r. odstąpił w trybie natychmiastowym od umowy nr DR/98/4/115 z dnia 23 października 1998 r. na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 niniejszej umowy oraz wobec nie wywiązywania się przez Miastoprojekt Katowice ze zobowiązań wynikających z tejże umowy. Ponadto odstąpienie od umowy przez Zarząd Miasta Tychy spowodowało jednoczesne cofnięcie wszelkich pełnomocnictw udzielonych skarżącemu. W tej sytuacji Prezes Zarządu nie był uprawniony do występowania z wnioskiem o zatwierdzenie trybu zamówień z wolnej ręki przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezes Zarządu Miastoprojekt Katowice wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych i w uzasadnieniu - poza argumentami przedstawionymi już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - podał, że kwestionuje on skuteczność odstąpienia od umowy z dnia 23 października 1998 r. i aktualnie sprawa ta zawisła przed Sądem Okręgowym w Katowicach. Ponadto gdyby nawet przyjąć, że odstąpienie od powyższej umowy było skuteczne i wywołało skutki prawne, to nie powoduje to z mocy prawa wygaśnięcia wszelkich uprawnień inwestora zastępczego związanych z zawartą umową. Konieczność wykonania robót dodatkowych i zawarcie protokołów konieczności na te roboty, zaistniała przed zerwaniem umowy z inwestorem.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodatkowo podał, że skoro umowa o inwestorstwo zastępcze została rozwiązana i od tego momentu inwestor zastępczy utracił legitymację do występowania przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych, to skutkuje to bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), Sąd ten jest właściwy do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu. Bezprzedmiotowość oznacza, że występuje brak jakiegoś elementu materialnego stosunku prawnego. W tej sytuacji nie można wydać decyzji co do jej istoty. Przesłanka ta może zaistnieć również w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego i może powstać na skutek zdarzeń prawnych, jak np. ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że doszło do wygaśnięcia umowy o inwestorstwo zastępcze sprawowane przez Miastoprojekt Katowice w imieniu Zarządu Miasta Tychy. Stąd też pełnomocnictwo, jakie przysługiwało skarżącemu do chwili oświadczenia inwestora głównego z dnia 4 sierpnia 2001 r. o odstąpieniu w trybie natychmiastowym z dniem 7 sierpnia 2001 r. od umowy nr DR/98/115 z dnia 23 października 1998 r. o pełnienie czynności zastępstwa inwestycyjnego, zostało skutecznie odwołane. Zatem fakt ten miał miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej. Skoro więc nastąpiła utrata legitymacji prawnej przez skarżącego, to tym samym organ musiał uznać, że ma do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Tym bardziej, że wniosek skarżącego miał na celu jedynie sanowanie wykonanych już do tej pory prac, po podjęciu już przez niego czynności zmierzających do realizacji zamówienia z wolnej ręki, co jest sprzeczne z treścią art. 71 ust. la ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn. z 1998 r. Dz. U. Nr 119, poz. 773), w którym stanowi się, że jeżeli wartość zamówienia przekracza równowartość kwoty 20.000 EURO, zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki wymaga zatwierdzenia przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.W tym stanie rzeczy, na mocy art. 27 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, należało orzec jak w sentencji wyroku.
