Akcje Dokumentu
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2003 r. (sygn. akt II SA 3944/02)
Sygn. akt II SA 3944/02 Dnia 17 lipca 2003 r.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie
w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA - A. Robotowska
Sędziowie NSA - S. Gronowski (spraw.)
- A. Kisielewicz
Protokolant - L. Podczaska
po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2003 r. sprawy
ze skargi Wójta Gminy Grodzisk na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 6 listopada 2002 r. Nr ZD/15742/02
w przedmiocie zatwierdzenia trybu zamówienia z wolnej ręki
oddala skargę
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 29 maja 2002 r. Gmina Grodzisk, zwana dalej "skarżącą", zwróciła się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z wnioskiem o zatwierdzenie trybu zamówienia z wolnej ręki na wykonanie "Projektu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk". Projekt ten jest kontynuacją "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk" i, jak podkreśla gmina, jest utworem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.). W świetle bowiem art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy przedmiotem prawa autorskiego są utwory architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne. Ponadto twórczy charakter zamierzonego opracowania znajduje potwierdzenie w przepisach art. 13'a ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 ze zm.), co w świetle art. 71 ust. 1 pkt 1 tej ustawy uzasadnia wydanie zgody na tryb zamówienia publicznego z wolnej ręki. Stosownie bowiem do art. 13a ust. 1 cytowanej ustawy w przypadku gdy przedmiotem zamówienia publicznego są twórcze prace projektowe, wybór najkorzystniejszej oferty może być poprzedzony konkursem, przy czym zgodnie z art. 13a ust. 3 tej ustawy udzielenie zamówienia publicznego na twórcze prace projektowe o wartości zamówienia przekraczającej równowartość kwoty 25.000 euro poprzedza się konkursem. W świetle zaś art. 13a ust. 2 pkt 2 ustawy o zamówieniach publicznych przez twórcze prace projektowe, o których mowa w ust. 1, należy rozumieć mające cechy utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych urbanistyczne prace projektowe. Zgodnie zaś z przepisem art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych, który w ocenie skarżącej uzasadnia wniosek o zatwierdzenia trybu zamówienia z wolnej ręki, zamawiający może udzielić zamówienia publicznego z wolnej ręki, gdy z przyczyn technicznych lub w przypadku udzielania zamówienia publicznego na prace z zakresu działalności twórczej i artystycznej w dziedzinie kultury i sztuki, a także z przyczyn związanych z ochroną praw wyłącznych wynikających z odrębnych przepisów dostawy, usługi lub roboty budowlane mogą być wykonane tylko przez jednego dostawcę lub wykonawcę. W rezultacie, jak wywodzi skarżąca, z uwagi na mające charakter dzieła "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk'7 wykonawcą "Projektu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk" powinien być autor opracowanego wcześniej studium. Wykonawca ten, jak podkreśla gmina, jako jedyny zapewni właściwe wykonanie "Projektu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk", poprzez zapewnienie spójności tego projektu ze studium, czego wymaga przepis art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W świetle tego przepisu wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bada spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium, o którym mowa w art. 6.
Ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 6 listopada 2002 r. nr ZD/15742/02 utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia 16 lipca 2002 r., w której odmówiono skarżącej zatwierdzenia wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia na wykonanie "Projektu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk". Według Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych przepis art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych zezwala na udzielenie zamówienia z wolnej ręki jedynie w sytuacji, gdy wykonawcą może być tylko jeden wykonawca. Taka sytuacja nie ma miejsca w odniesieniu do usług urbanistycznych, gdzie istnieje wielość ofert ze strony ich wykonawców. Nie podzielono też stanowiska skarżącej, jakoby wspomniane studium czy też plan zagospodarowania przestrzennego stanowiły przedmiot ochrony przewidzianej w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wspomniane płany wprowadzane są w życie odpowiednimi uchwałami rady gminy, przy czym na mocy przepisu art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. Te względy przemawiają, że wchodzi tutaj w grę przepis art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w świetle którego nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego akty normatywne lub ich urzędowe projekty.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca zarzuca w szczególności naruszenie art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych oraz art. 1 ust. 2 pkt 6 i art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
W świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Analizując pod tym kątem skargę, nie zasługuje ona na u-względnienie.
Opracowanie urbanistyczne, a takim jest "Projekt planu zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk", o którego wykonanie w ramach zamówienia'publicznego w trybie zamówienia z wolnej ręki wnioskowała skarżąca, ma charakter utworu w świetle art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Na taki charakter wspomnianego opracowania wskazują też przepisy art. 1 ust. 2 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wymagające w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnienia takich elementów jak: wymogów ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walorów architektonicznych i krajobrazowych, a także wymagań w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury. Niemniej, objęcie przedmiotem zamówienia publicznego wykonania utworu nie oznacza jeszcze, iż zamówienie to powinno być udzielone z wolnej ręki, o co zabiegała skarżąca. W świetle przepisu art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych, na którym została oparta zaskarżona decyzja, nie każde zamówienie publiczne na prace z zakresu działalności twórczej i artystycznej w dziedzinie kultury i sztuki, a więc obejmujące również utwory w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, podpada pod tryb zamówienia publicznego z wolnej ręki. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem zajętym w zaskarżonej decyzji, że udzielenie zamówienia z wolnej ręki na prace z zakresu działalności twórczej i artystycznej w dziedzinie kultury i sztuki może mieć miejsce tylko i wówczas, gdy takie zamówienie może być zrealizowane jedynie przez jednego dostawcę lub wykonawcę. Innymi słowy, chodzi tutaj w szczególności o sytuację istnienia swoistego monopolu na rynku z zakresu danej dziedziny kultury i sztuki, a więc gdy wykonanie takiego dzieła przez innego autora nie pozwoliłoby na osiągnięcie zamierzonego rezultatu. Taka zaś sytuacja, jak to trafnie ustalono w zaskarżonej decyzji, nie ma miejsca w okolicznościach faktycznych sprawy, gdyż rynek usług urbanistycznych cechuje się wysoką konkurencyjnością. Zresztą, tych ustaleń skarżąca nawet nie kwestionuje.
Według argumentacji skarżącej wnioskowany "Projekt planu zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk" będzie kontynuacją "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk", mającego charakter utworu w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zatem, jak wywodzi, bez naruszenia praw autorskich' wynikających z wcześniejszego opracowania wykonania" wnioskowanego projektu nie może podjąć się inna osoba, jak tylko autor "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk". Z tą argumentacją nie można się zgodzić. W szczególności z momentem, kiedy wspomniane wcześniejsze opracowanie, zresztą zapewne za zgodą jego autora, gdyż to warunkowało udzielenie zamówienia, stało się urzędowym projektem urbanistycznym, przestało już podlegać ochronie wynikającej z przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (por. art. 4 pkt 1 tej ustawy), w każdym zaś razie w zakresie niezbędnym dla wykorzystania tego utworu na potrzeby późniejszego "Projektu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Grodzisk".
Z omawianych względów złożenie zamówienia publicznego na wykonanie wnioskowanego projektu w przewidzianym w ustawie o zamówieniach publicznych konkurencyjnym trybie wyłaniania wykonawcy, jak to przyjęto w zaskarżonej decyzji, nie narusza przepisów prawa.
W tym stanie skarga podlega oddaleniu, stosownie do
art. 27 st. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
