Akcje Dokumentu
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2002 r. (sygn. akt II SA 756/02)
Sygn. akt II SA 756/02 Dnia 26 lipca 2002 r.
W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA - Stanisław Gronowski (spr.)
Sędziowie NSA - Kazimierz Jarząbek
- Zygmunt Mank
Protokolant - Małgorzata Szczygieł
po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2002 r. sprawy
ze skargi Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 1 lutego 2002 r. Nr ZD/T850/02
w przedmiocie odmowy zatwierdzenia trybu zamówienia z wolnej ręki
oddala skargę
UZASADNIENIE
Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie,
zwany dalej "skarżącym"', złożył do czterech dostawców zamówienie publiczne w trybie zapytania o cenę na dostawę 2210 ton soli drogowej niezbrylającej się do zwalczania śli-skości dróg. Wartość szacunkowa zamówienia została określona na kwotę 470.000 zł. Termin składania ofert upłynął w dniu 21 grudnia 2001 r. Wobec mewpłynięcia żadnej oferty skarżący unieważnił postępowanie z zamówienia publicznego, stosownie do art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664).
Pismem z dnia 28 grudnia 2001 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o wydanie decyzji wyrażającej zgodę na zastosowanie w odniesieniu do powyższej dostawy trybu zamówienia z wolnej ręki. Zdaniem skarżącego brak jakiejkolwiek oferty będącej odpowiedzią na wystosowane przez niego zamówienie publiczne w trybie zapytania o cenę, a także obfite opady śniegu oraz wyczerpywanie się dotychczasowych zapasów soli, uzasadniają złożenie zamówienia na dostawę soli z wolnej ręki.
Ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 1 lutego 2002 r. nr ZD/1850/02 utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia 31 grudnia 2001 r. nr ZT1846/01 PrezesaUrzedu Zamówień Publicznych, odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącego. W świetle decyzji przedmiot zamówienia i stosunkowo krótki termin jego realizacji pozwała na powtórzenie postępowania z zamówienia publicznego w jednym z konkurencyjnych trybów bez uciekania się do trybu szczególnego, jakim jest tryb zamówienia z wolnej ręki. Tryb ten winien być stosowany w szczególnych sytuacjach, w których nie jest możliwe zastosowanie innego trybu konkurencyjnego. Natomiast w omawianej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Dostawa soli do zwalczania śliskości na drogach jest usługą powszechnie dostępną, a zatem można pozyskać dostawców w jednym z trybów konkurencyjnych, np. w trybie zapytania o cenę czy negocjacji z zachowaniem konkurencji. W ocenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych skarżący nie wykazał zaistnienia sytuacji, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy. Stosownie do tego przepisu zamawiający może udzielić zamówienia publicznego z wolnej ręki gdy ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia publicznego, a nie można zachować terminów o-kreślonych dla innych trybów udzielenia zamówienia.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wywodzi, że sól drogowa jest rzeczą powszechnie dostępną o ustalonych standardach jakościowych. Istniały zatem podstawy do odstąpienia od trybu przetargu nieograniczonego na rzecz zamówienia publicznego dokonanego w trybie zapytania o cenę, stosownie do art. 68 ust. 1 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem zapytanie o cenę może być stosowane, gdy przedmiotem zamówienia są dostawy rzeczy lub usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych a wartość zamówienia nie przekracza równowartości kwoty 130.000 EURO. Zdaniem skarżącego niewyłonienie w powyższym trybie dostawcy soli drogowej otwiera mu drogę dla ubiegania się o zgodę na zatwierdzenie trybu zamówienia z wolnej ręki, tym bardziej gdy na taką możliwość wskazują również okoliczności podane w piśmie skarżącego z dnia 28 grudnia 2001 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o jej oddalenie, aKcentując iż w następstwie przeprowadzonego przez skarżącego postępowania w trybie przetargu nieograniczonego zostały złożone odpowiednie oferty. Skarżący uzyskał przedmiot dostawy na korzystnych warunkach finansowych (wartość zamówienia wyniosła 130.000 EURO, podczas gdy wartość kontraktu -115.000 EURO).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując pod tym kątem skargę, nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Stosownie do art. 14 cytowanej ustawy podstawowym trybem udzielania zamówienia publicznego jest przetarg nieograniczony. Odstawienie od tego trybu zamówienia jest dopuszczalne jedynie w okolicznościach określonych w tej u-stawie. Taką możliwość stwarza przepis art. 68 ust. 1 omawianej ustawy, uprawniający zamawiającego do uruchomienia trybu zapytania o cenę w sytuacji, gdy przedmiot zamówienia publicznego obejmuje rzeczy lub usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych a wartość zamówienia nie przekracza równowartości kwoty 130.000 EURO. W świetle decyzji Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych nie ma przeszkód, aby ten tryb znalazł zastosowanie w odniesieniu do zamówienia publicznego na sól drogową. W tej kwestii nie ma zatem rozbieżności pomiędzy skarżącym a Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych. Jednakże, co wymaga podkreślenia, w powyższym trybie nie u-dało się skarżącemu wyłonić dostawcy, a to z uwagi na nie-wpłynięcie żadnej oferty. Stąd też bezprzedmiotowe jest w niniejszej sprawie akcentowanie w skardze uprawnień skarżącego do złożenia zamówienia publicznego na sól drogową w trybie zapytania o cenę. Natomiast rozważenia wymaga kwestia skutków prawnych unieważnienia postępowania z zamówienia publicznego prowadzonego w trybie zapytania o cenę z powodu niewpłynięcia ofert, a to w kontekście możliwości ubiegania się o zamówienie publiczne z wolnej ręki.
Stanowisko skarżącego zajęte w skardze zdaje się wskazywać, iż brak ofert na zgłoszone przez niego zapytanie o cenę soli drogowej stanowi wystarczającą przesłankę dla ubiegania się o zgodę Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na złożenie zamówienia z wolnej ręki. Pogląd taki nie znajduje uzasadnienia. Brak ofert na zaproszenie do udziału w postępowaniu o zamówienie publiczne skierowane przez zamawiającego do potencjalnych kontrahentów w jednym z trybów, o których mowa w art. 13 pkt 1-5 cytowanej ustawy, sam przez się nie nakłada na Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych powinności wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki. Odnosi się to nie tylko do postępowania toczącego się w trybie zapytania o cenę; ale także i postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, na co wskazuje przepis art. 71 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy. W świetle tego przepisu zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki, gdy uprzednio prowadzone postępowanie w trybie "przetargu nieograniczonego zostało unieważnione z powodu braku wymaganej liczby o-fert, jeżeli pierwotne warunki zamówienia nie zostały w sposób istotny zmienione, a ze względu na szczególny rodzaj dostaw, usług lub robót budowlanych można je uzyskać od jednego dostawcy lub wykonawcy. Sól drogowa, jak to niewadliwie ustalono w zaskarżonej decyzji, nie jest towarem, który można uzyskać tylko od jednego dostawcy. Potencjalnie wykonania zamówienia takiego towaru może się podjąć co najmniej kilku dostawców. W przeciwnym przypadku skarżący zapewne nie uruchamiałby zamówienia publicznego w trybie zapytania o cenę, wymagającego skierowania zaproszenia do 4 przedsiębiorców.
Z omawianych wyżej względów nie można dopatrzyć się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, w następstwie nałożenia na skarżącego obowiązku powtórzenia postępowania z zamówienia publicznego w jednym z konkurencyjnych trybów, o których mowa w art. 13 pkt 1-5 cytowanej ustawy, a to z uwagi na stosunkowo krótki termin realizacji takiego zamówienia oraz istnienie w tym przedmiocie rynku konkurencyjnego.
Niezasadny jest również zarzut naruszenie przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych art. 71 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy. W polskich warunkach klimatycznych wystąpienie w drugiej połowie grudnia obfitych opadów śniegu trudno traktować jako wyjątkową sytuację, której skarżący nie mógł wcześniej przewidzieć i tym samym zabezpieczyć sobie dostaw soli drogowej w jednym z konkurencyjnych trybów zamówienia publicznego.
W tym stanie, wobec braku stwierdzenia naruszeń prawa, które miały wpływ na wynik sprawy, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 2 7 ust. 1 ustawy o NSA.
