Akcje Dokumentu
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2003 r. (sygn. akt II SA 2516/02)
Sygn. akt II SA 2516/02 Dnia 17 lipca 2003 r.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA - A. Robotowska
Sędziowie NSA - S. Gronowski (spraw.)
- A. Kisielewicz
Protokolant - L. Podczaska
po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2003 r. sprawy
ze skargi Szczecińsko-Polickiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Sp. z o.o. w Policach na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 9 lipca 2002 r. Nr UM/10078/02
w przedmiocie zatwierdzenia trybu zamówienia z wolnej ręki
oddala skargę
UZASADNIENIE
Zarząd Komunikacji Miejskiej w Szczecinie zwrócił się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z wnioskiem o zatwierdzenie wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki na usługi przewozowe komunikacją autobusową zastępczą za tramwaj. Na wykonawców tych usług wskazał Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "KLONOWICA" Sp. z o.o. w Szczecinie oraz Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "DĄBIE" Sp. z o.o. w Szczecinie. Tryb zamówienia z wolnej ręki uzasadniał pilną potrzebą rozpoczęcia robót budowlanych wiaduktu nad torowiskiem i niemożnością zastosowania innego trybu zamówienia publicznego.
Decyzjami z dnia 19 marca 2001 r. nr ZT/3121/01 oraz nr ZT 3122/01 Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zatwierdził tryb zamówienia z wolnej ręki na usługi przewozowe komunikacją autobusową zastępczą za tramwaj, zgodnie z wnioskiem Zarządu Komunikacji Miejskiej w Szczecinie. Decyzje zostały wydane na podstawie art. 71 ust. law związku z art. 71 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 119, poz. 773 ze zm.). Stosownie do art. 71 ust. la cytowanej ustawy jeżeli wartość zamówienia przekracza równowartość kwoty 20.000 EURO, zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki wymaga zatwierdzenia przez Prezesa Urzędu. Natomiast zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 6 ustawy zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki, gdy ze względu na szczególne okoliczności gospodarcze lub społeczne, których zamawiający nie mógł przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2001 r. Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o. w Policach, zwana dalej "skarżącą", zwróciła się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o przesłanie kopii decyzji zatwierdzających tryb zamówienia z wolnej ręki, a następnie pismem z dnia 9 maja 2001 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.
Ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 9 lipca 2002 r. nr UM/10078/02, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzono postępowanie dotyczące ponownego rozpatrzenia sprawy o zatwierdzenie trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki na obsługę linii zastępczej za tramwaj dla spółek "Klonowica" i "Dąbie". Skarżąca, jak ustalono, nie jest stroną postępowania administracyjnego w którym zapadły kwestionowane rozstrzygnięcia, a tym samym nie może skutecznie złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższa decyzja stanowi przedmiot skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżąca w odmowie uznania ją za stronę postępowania zarzuca naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji.
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji w kwestii nieprzysługiwania skarżącej przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym wywołanym złożeniem wniosku przez innego przedsiębiorcę w sprawie zatwierdzenia trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i procesowym. Analizując pod tym kątem skargę, nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Skarżąca oraz spółki "KLONOWICA" i "DĄBIE", z którymi na mocy zaskarżonej decyzji Zarząd Komunikacji Miejskiej w Szczecinie został uprawniony do zawarcia umowy w trybie zamówienia z wolnej ręki, są konkurentami na lokalnym rynku przewozów autobusowych. Niemniej, w przeciwieństwie do postępowań toczących się na podstawie odrębnych ustaw, przykładowo ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), gdzie konkurentowi może przysługiwać przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., na gruncie ustawy o zamówieniach publicznych takiego uprawnienia nie posiada konkurent podmiotu wskazanego na wykonawcę zamówienia z wolnej ręki. Stroną postępowania administracyjnego ukierunkowanego na zatwierdzenie trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki, toczącego się na podstawie art. 71 ustawy o zamówieniach publicznych, jest zamawiający. Na nim bowiem spoczywa wynikający z prawa materialnego publicznoprawny obowiązek uzyskania decyzji Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych zatwierdzającej tryb zamówienia z wolnej ręki (art. 71 ust. la ustawy), z czym związane jest posiadanie przez zamawiającego w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Natomiast, jak to niewadliwie ustalił Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, stroną postępowania o zatwierdzenie trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki nie jest skarżąca, jako konkurent podmiotów wybranych przez zamawiającego w następstwie decyzji zatwierdzającej tryb zamówienia publicznego z wolnej ręki. Skarżąca bowiem nie posiada w omawianym postępowaniu ani interesu prawnego, ani obowiązku prawnego, z czym związany jest przymiot strony w świetle art. 28 k.p.a. Co najwyżej, w odniesieniu do skarżącej może wchodzić w grę posiadanie jedynie interesu faktycznego, aby nie doszło do uwzględnienia przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych wniosku skarżącej o zatwierdzenie trybu zamówienia z wolnej ręki, gdyż odmowna decyzja otwiera skarżącej możliwość uczestniczenia w jednym z konkurencyjnych trybów przewidzianych w ustawie o zamówieniach publicznych, zmierzających do wyłonienia wykonawcy zamówienia.
Jednakże posiadanie przez określony podmiot interesu faktycznego nie daje mu uprawnienia do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. W świetle wykształconego orzecznictwa warunkiem koniecznym posiadania legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym jest wykazanie interesu prawnego lub obowiązku prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2001 r. I SA 72/00; LEX nr 54200). Żaden zaś przepis ustawy o zamówiemach publicznych nie daje konkurentowi uprawnienia do bycia stroną w postępowaniu o zatwierdzenie trybu zamówienia publicznego wolnej ręki. Wręcz przeciwnie. Potwierdzeniem, że ustawodawca nie uznał interesu prawnego potencjalnych dostawców lub wykonawców w przedmiocie wyboru trybu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jest przepis art. 79 ust. 2 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych. W świetle tej regulacji wybór trybu postępowania w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego nie podlega postępowaniu odwoławczemu.
Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
